CUMHURİYET DÖNEMİNDE DİNAR’DA EĞİTİM

  • 20 Kasım 2015
  • 928 kez görüntülendi.
CUMHURİYET DÖNEMİNDE DİNAR’DA EĞİTİM

RaifOzturk

CUMHURİYET DÖNEMİNDE DİNAR’DA EĞİTİM

           Osmanlı’nın son dönemine, yani 20.yüzyılın başına kadar Geyikler ile Dazkırı Sandıklı’ya bağlı iki ayrı nahiyedir. Geyikler Nahiyesi’nin idare merkezi de Dinar Kasabası’dır. Geyikler 1908 yılında Sandıklı’dan ayrılarak kaza olur. Dazkırı Nahiyesi de Geyikler Kazası’na bağlanır. Geyikler Kazası’nın idare merkezi yine Dinar Kasabasıdır. Geyikler Kazası’nın adı, 24 Mart 1912 tarihinde padişahın iradesi ile değiştirilir ve kaza adı halkın genelde kullandığı şekliyle Dinar olur.

Osmanlı Devletinden Cumhuriyet Türkiye’sine intikal eden ve Osmanlılar döneminde Hamidiye İptidaisi olarak bilinen, Toptepe’nin altında bulunan Dinar’ın ilk eğitim kurumu olan okul, cumhuriyetle birlikte bu rejimin ruhuna uygun olarak bir müddet daha eğitim ve öğretim verir. Ancak 1930’lu yıllarda artık eski ve ahşap bina yetersiz gelmeye başlar.

Ilıca Mektebi (İnkılâp İlkokulu):

Yeni bir okul ihtiyacını hisseden Dinarlılar devlet katkısını da alarak Ilıca üstünde şimdiki Cengiz Topel İlkokulu’nun olduğu arsaya 1934 yılında Cumhuriyet döneminin ilkokul binasının temelini atarlar. Kısa zamanda tamamlanan okul, 1934-1935 öğretim yılında eğitim ve öğretime açılır. Okulun adı da yeni Türk devletinin, yeni rejimine uygun olarak İnkılâp İlkokulu olur.

Söylenmesi daha kolay olduğu için halk tarafından genelde “Ilıca Mektebi” diye anılan bu okulda görev yapan öğretmenlerin fedakârlıkları ve cumhuriyetin feyzi ve heyecanıyla Dinar’ın çocukları yetiştirilmeye başlanır.

Yeniyol İlkokulu:

Eğitim ve öğretimin önemini kavrayan Dinar halkı, o yıllarda yeni açılan ve Dinar’ın en gözde caddesi olan Cumhuriyet Caddesini İstasyona bağlayan “Yeni Yol” üzerinde ikinci bir ilkokulun yapılması için bir çalışma başlatılır.

Yeni okul yaptırma girişimleri olumlu cevap bulur ve cumhuriyet hükümeti, fizikî yapısı da içi gibi çağdaş olan iki katlı, o günün şartlarına göre son derece modern bir okulun temelini 1936 yılında atar. Okul devlet gözetiminde kısa zamanda yapılır ve 1936-1937 yılında eğitim ve öğretime başlar. Adına Yeniyol İlkokulu denilen bu okul, cumhuriyet heyecanı ile devlet tarafından yapılan ilkokuldur. Bugün de aynı ad ile eğitim ve öğretimini sürdüren bu okul, eğitime açıldığı ilk günden beri cumhuriyet aydınlığının ve coşkusunun simgesi olmuştur.

Dinar’ın bu iki ilkokulunda cumhuriyetin fedakâr öğretmenleri Dinar’ın hem sosyal, hem kültürel, hem de ekonomik hayatının motoru olmuşlar ve “Altın Şehir Dinar” bu eğitimcilerin aydınlık fikir, yüksek karakter ve gayretli çalışmalarıyla yaratılmıştır.

1930-1980 yılları arasında altın bir çağ yaşayan Dinar halkının, o günün fedakâr öğretmenleri olan Cemil Öngüt, Zehre Gürcan, Ferit Özalp, Mustafa Menderes (Çağlaşan), Kenan Tunç, Kamil Olgaç, Hakkı Turan, Ethem Aytekin, Alirıza Ünlüsay, Mahmut Salman, Mehmet Cirit, Selma Şerdağ, Reşat Ünsal, Ali Osman Akalan, M.Ali Gürpınar, Şinasi Çağlayan, Mustafa Acar, Süleyman Doğan, Nezahat Tanyeli… gibi cumhuriyet öğretmenlerine minnet borcu vardır. Bu değerli öğretmenleri, ismini unuttuklarımızla birlikte saygı ile anıyor, bu âlemden göçenlerin ruhlarının şad olmasını diliyorum.

İnkılâp ilkokulu ile Yeniyol İlkokulu, fedakâr öğretmenlerin elinde Dinar’ın aydınlık yüzlerini yetiştirirken, Dinar’da büyük ihtiyaç olan bir ortaokulun açılması için 1946’lı yıllarda girişimde bulunulur. Yeniyol ilkokulu fiziki bakımdan büyük olduğu ve Dinar’ın tüm ilkokul çağı öğrencilerine yeterli bir kapasiteye sahip olduğu için İnkılâp İlkokulu öğrencileri 1946-1947 eğitim öğretim yılının sonunda Yeniyol İlkokuluna nakledilir. Boşaltılan okul, ortaokul olarak düşünülür.

Dinar Ortaokulu:

Dinar 1908 yılında ilçe olmasına rağmen; ne yazık ki aradan kırk yıl geçtikten sonra, 1948 yılında ortaokula kavuşabilmiştir. 1945’li yıllardan itibaren ortaokul arayışı başlamış, nihayet 1947 yılında halkın Ilıca Mektebi dediği İnkılâp İlkokulu’nun öğrencileri Yeniyol İlkokulu’na aktarılması sonucu boşaltılan okul, ortaokul için teklif edilir. Teklif olumlu geldiği için Dinar Ortaokul 1947-1948 öğretim yılında eğitim ve öğretime başlar.

Dinar Ortaokulu 1955 yılına kadar burada, yani eski İnkılâp İlkokulu’nda eğitim ve öğretimini sürdürür. 1955 yılında istasyon yolu üzerindeki eski hükümet konağı yeni yapılan belediye binasına taşınınca, boşalan hükümet konağına da Dinar Ortaokulu taşınır. Bu bina 1969 yılına kadar Dinar Ortaokulu olarak hizmet verir. 1969 yılında bu okulun geniş bahçesine Dinar Lisesi için üç katlı yeni bir okul yapılır. Böylece Ortaokul yeni açılan Dinar Lisesi ile birleştirilerek eğitim ve öğretimini devam ettirilir. Boş kalan ortaokul binası da köylerden gelen öğrenciler için pansiyon olarak hizmet vermeye başlar. Ancak 1976 yılında çıkan bir yangın sonucu bu tarihi bina kullanılamayacak kadar ağır hasar alır ve yıkılır.

Cengiz Topel İlkokulu:

Eski İnkılâp İlkokulu’nda eğitim öğretim gören Dinar Ortaokulu’nun, eski hükümet konağına taşınmasından sonra(1955), oldukça eski olan bina yıkılarak burada yeniden İnkılâp İlkokulu’nun yapılmasına karar verilir.

Devlet-Millet işbirliği ile yeni okulun temeli atılır ve okul 1965 yılında bitirilir. 1965-1966 eğitim öğretim yılında eğitim ve öğretime açılması planlanan okulun adı da değiştirilir. Okula 1964 yılında Kıbrıs’ta şehit düşen Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel’in adı verilir. Okul bugün de ilkokul olarak eğitim-öğretim vermektedir.

Dinar zaman içinde gelişir, dışarıdan göç almaya devam eder. Dolayısıyla yen mahallelerle birlikte yeni okullara da ihtiyaç duyulur. 1960 yılında şimdiki İmam-Hatip Ortaokulunun olduğu binada Atatürk İlkokulu eğitim ve öğretime başlar. Bunu, 1966 yılında açılan Dinar Lisesi, 1975 yılında açılan İmam-Hatip Lisesi, 1976 yılında açılan Yunus Emre İlkokulu, 1978 yılında açılan Hürriyet ilkokulu, 1982 yılında açılan Dinar Endüstri Meslek Lisesi, 1989 yılında açılan Sağlık Meslek Lisesi, 1990 yılında açılan Dinar Ortaokulu, 1991 yılında açılan Dinar Anadolu Lisesi, 1993 yılında açılan Dinar Şakir Ünver İlkokulu, 1996 yılında açılan SPK Yatılı Bölge İlköğretim Okulu, 2003 yılında açılan Anadolu Öğretmen Lisesi, 2011 yılında açılan Fen Lisesi ve 1993 yılında açılmış olan Afyon Kocatepe Üniversitesi Dinar Meslek Yüksek Okulu takip eder.

Cumhuriyetin heyecanı ile başlayan okullaşma Türkiye’nin ve Dinar’ın gelişmesine ayak uydurarak gelişir ve bugünkü mutlu duruma ulaşır. Dinar eğitimde ulaştığı fiziki gelişmenin ve fedakâr öğretmenlerin gayretli çalışmalarının sonucu yeniden Altın Şehir olacaktır.

Bu inançla fedakâr meslektaşlarımın 24 Kasım Öğretmenler Gününü Kutlar, saygılar sunarım.

        20.11.2015

                                                                 Raif ÖZTÜRK

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Kişi Doğrulama Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.