DİNAR’DA SOSYAL HAYAT (DİNAR HANLARI[1])

  • 09 Şubat 2016
  • 809 kez görüntülendi.
DİNAR’DA SOSYAL HAYAT  (DİNAR HANLARI[1])

DİNAR’DA SOSYAL HAYAT

(DİNAR HANLARI[1])

Dinar’ın sosyal hayatında hanların da önemli yeri olmuştur. Dinar’ın gelişmeye başladığı tarihten itibaren; konaklama ve barınma yerleri olarak hanlar ön plana çıkmıştır.

Dinar, Osmanlı döneminde bazen nahiye, bazen kaza olan Geyiklerin idari merkezidir. Aşağı yukarı 16.yüzyıldan beri nahiye ve kaza merkezi olan Dinar, ayrıca bölgeler arası bir kesişme noktasıdır. Bu özelliğinden dolayı Dinar’a dışarıdan gelenler için barınma yerleri gerekmiştir. Dinar bir köy görünümümde iken bu ihtiyaç “Köy Odaları” sayesinde karşılanırmış, zaman içinde kasaba ve şehir hüviyeti kazanan, gelişen Dinar’da bu ihtiyacı karşılamak için hanlar yapılmaya başlanılmış.

Bugünün otellerinin işlevini gören hanların sayısının her geçen gün artmasında; su değirmenlerinin çokluğu, Dinar Pazarı’nın geniş bir alana hitap etmesi ve İzmir-Aydın Şimendifer hattının etkisi olmuştur.

Bugün o günlere bakıldığında Dinar’da yapılan hanların Dinar’ın hem sosyal hayatı; hem de ekonomik hayatı için vazgeçilemez yerler olduğu anlaşılmaktadır. Dinar’ın sosyal ve ekonomik hayatında önemli yeri olan hanları ne yazık ki 1950 doğumlulardan sonraki Dinarlıların çoğu hatırlamamaktadır. Bir diğer söyleyişle bugün o günlerde önemli işlevleri olan bu hanların yerini, hatta adını hatırlayabilen Dinarlının sayısı da yok denecek kadar azalmıştır. Hayatta kalan yaşlıların kendilerini zorlayarak yerini ve adını hatırlayabildikleri Dinar hanlarının bir kısmı şunlardır:

Eski mezbahana yolunda bulunan Devecioğlu Hanı (Kımıllerin Mesut’un hanı- Bu hana çalıştırıcısından dolayı Arap Hanı da denirdi), Şimdiki Öğretmenevinin yanında Behiç Göbekli’ye ait olan Dazkırı Hanı (Göbekli Hanı olarak da bilinen bu han bir dönem cezaevi olarak da kullanılmıştır), Osman Kavasoğlu’na ait olan Kavasoğlu Hanı, Eski ayakkabıcılar sokağında bulunan Kemahlı Osman Koç’a ait olan Kürt Osman’ın Hanı, Yeniyol İlkokulu’nun hemen yanında bulunan Kitişoğlu Hanı, Mustafa Kitişe ait olan ve Hükümetin karşısında bulunan Molotofların Hanı, Adnan Ersoy’un orada bulunan Cumhuriyet Hanı, Yumurtacı Dündar Ailesine ait olan Yumurtacılar Hanı, Eski Hasır pazarındaki Veziroğlu Hanı, Samancı ailesine ait olan Samancılar Hanı, Esi hastane yolunda bulunan Yahya Efendi (Simitçi) Hanı, Cumhuriyet caddesinde Cemal Karakuş’un yerinin olduğu yerde Ahmet Sofuoğlu’na ait olan Sofuoğlu Hanı( bu han Dinar’ın en büyük hanıdır. O zaman tiyatro grupları geldiğinde bu hanın bahçesinde gösteri yaparlar), İstasyon yolunda bulunan Demiroğlu  (İstasyon) Hanı, Mehmet Öztürk’e ait olan İstasyon yakınlarında bulunan Hancı Mehmet Hanı ( bu hanı Mehmet Öztürk Uşaklı Terzi Hüseyin’den almıştır. Daha önceleri bu hana Yıldız Hanı denirdi.), Dombaylıların Kahvenin yanında bulunan Kara Yusuf’un Dedesine ait olan Özdemir Hanı, Sarraf Ömer Tombuloğlu’nun karşısında Nadir Emekli’ye ait Emekli Hanı…

Sosyal ve kültürel hayatımızın aynası olan halk türkülerinde yer bulan Dinar hanlarının izleri 1 Ekim 1995 depremiyle tamamen silinmiş, Dinar’ın bir yerel özelliği ve güzelliği daha tarihe gömülmüştür. Biz Dinar’ın hanları bahsini, Dinar hanlarını tarihe kaydetmek adına Dinarlı Âşık Ali Taş’ın “Şu Dinar’ın Hanları” türküsünün ilk dörtlüğü ile noktalayalım.

Şu Dinar’ın hanları,

Çifte vurur çanları,

Bizim için yapılmış,

Isparta’nın damları…

Nadastan gel, kömür gözlüm nadastan

Gül sinenin her yanları bedesten…..

 

Saygılarımla…. 10.02.2016

 

*** Bu yazı bir araştırma yazısıdır. Edinilen bilgiler,  eksik, yanlış olabilir. Düzeltilmesi ve doğrusunun kayıt altına alınması için yardımlarınızı beklerim.

[1] Canlı Kaynaklar: Ahmet İpek, Mehmet Ali Cirit

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Kişi Doğrulama Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.