SALA ANLAMI VE NEDEN VERİLİR?

  • 13 Haziran 2017
  • 575 kez görüntülendi.
SALA ANLAMI VE NEDEN VERİLİR?

 

KÖŞEME  (18)                                                             AYHAN KALKAN

  

SALA ANLAMI VE NEDEN VERİLİR?

Ezan Müslümanlıkta namaz vaktini bildirmek ve namaza çağırmak için minareden yüksek sesle ve makamla okunan, kalıplaşmış kutsal sözlerdir.5 Vakit namaz için okunan Ezan’ın her vakti ayrı bir makam ile okunur.

Günümüzde merak ettiğin bir konuyu öğrenmek artık çok kolay olmuştur. Akıllı telefon veya internet cihazınız varsa konuyu yazıp tıklamanız yeterli oluyor.Hicretten sonra Medine’de uzakta oturan Müslümanlara namaz vaktinin geldiğini bildirmek gerekiyordu. Boru veya çan çalınması, ateş yakılması, mescidin damına bayrak asılması başka dinlere ait özelliklerdi. Önceleri bu çağrı görevi Bilal-i Habeşi’ye verildi. O sadece yüksek sesle ‘el-salat’ (namaza) veya ‘el-salatu cemian’ (toplu olarak namaz) diye seslendiği ve Namaz vakitlerini bir süre böyle bildirildiği kaynaklarda belirtilmektedir.

Kaynaklarda Abdullah bin Zeyd’in gördüğü rüyada öğrendiği sözleri Hz. Muhammed’in isteği ve onayı ile Bilal-i Habeşi’ye öğrettiği belirtiliyor. Böylece sözleri kesinleşen ezan o tarihten sonra İslam dininin en önemli simgelerinden biri haline geldi. Ezan önceleri yüksek binaların üzerinde okunuyordu, ilk minare hicretin 58. Yılında Muaviye zamanında Mısır Valisi Mesleme bin Muhalled tarafından Amr Ibnül-As camiinin yanına yapılmış. Sonra yapılan camilerimize minare yapılması hattaha minarelerin çifte Şerifeli olmaya başlamasına özen gösterilmiştir. Müslüman ülkelerde ezanla doğup, ezanla yaşayanlar için ezan yaşamın ayrılmaz bir parçasıdır. Ancak cuma günleri, cuma namazından önce ve bazı günlerde verilen salanın ne anlama geldiğini çoğu kişi bilmez. Sala, Bir cenaze olduğunda da verildiğinden bazıları salanın ölümle ilgili olduğunu sanır.

Kaynaklarımızın belirttiği gibi ‘Sala’, dua, namaz, ahret anlamlarına gelir. Genel anlamda Hz. Muhammed’e selam ve esenlik dualarıdır. Salanın tarihi ezana göre oldukça yenidir. Müslümanlığın başlangıcında minarelerden sala vermek âdeti yokmuş. Cuma namazından önce sala verilmesi usulü ilk defa 1300 yılında Mısır hükümdarı Melik Nasır Kalavun’un emriyle uygulamaya sokulmuştur. Sala eskiden çeşitli vesilelerle daha sık verilirmiş. Zamanımızda genellikle cuma namazları, bayram namazları,ramazan aylarında, zaman zaman da sabah namazlarından önce verilmektedir. En bilineni cuma günleri namazdan bir saat veya 45 dakika önce verilen cuma salasıdır.Cenaze için kılınacak namazı haber vermek amacı ile de sala verilir. Eskiden cenaze salası sadece önemli, hatırlı, varlığı yaşadığı çevreye şeref ve itibar kazandırmış kişiler için verilirmiş. Günümüzde yakınlarının talebi halinde herkes için verilmeye başlanmıştır.

İnsanlar öldükten sonra defin ve namazı öncesi camide okunan selanın anlamını nedir? Bir çok yerde aramama rağmen bulamadım. Bu zamana kadar bazı din adamlarımıza sorduğum bu soruda bana bir duyuru ilan sözü ile geçiştirip bir vaazda açıklayalım cevabı aldım.Ama yıllar geçti o Cuma gelmedi.Ben bilgisayarıma kavuşunca öğrendim.Yazan ve bilgi verenlerden Allah razı  olsun. Bazı özel günlerde ezandan önce veya kılınacak cenaze namazını haber vermek amacıyla camilerde; “es-salatu ve’s-selamu aleyke ya resul Allah” diye başlayan Sala, Hz. Peygamber (s.a.s.)’e selam ve övgüdür. Kuran’ı-Kerim’de ve hadislerde Hz. Peygamber (s.a.s.)’e çeşitli durumlarda salatü selam getirilmesi tavsiye edilmiş (Ahzab, 33/56; Tirmizi, Deavat, 66; Ebu Davud, Salat, 358), ise de ne asr-ı saadette ne de ilk dönemlerde camilerde sala okunmuştur. Bununla birlikte Kitap ve sünnette Hz. Peygamber ve diğer Peygamberlere salat getirilmesi örneklerine binaen örfümüzde değişik kalıplarda pek çok sala metni var olagelmiştir. Bu bağlamda 1300-1400 yılları arasında Memluk sultanları zamanındaki sala konusunda yerleşen uygulamalar ile ilgili adetler çeşitli şekillerde günümüze kadar ulaşmıştır.

 Selanın  okunuşu ve Türkçe Anlamı

Okunuşu
Es Salatu Ve’s-Selamu Aleyke Ya Rasulallah!
Es Salatu Ve’s-Selamu Aleyke Ya Habiballah!
Es Salatu Ve’s-Selamu Aleyke Ya Nûre Arşillah!
Es Salatu Ve’s-Selamu Aleyke Ya Hayra Halgillah!
Es Salatu Ve’s-Selamu Aleyke Ya Seyyidel Evveline Vel Ahirin!
Vel Hamdü Lillahi Rabbil Alemin!


Anlamı
Ey Allah’ın Resûlu Salat-u Selam Senin üzerine olsun!
Ey Allah’ın Habibi Salat-u Selam Senin üzerine olsun!
Ey Allah’ın Arşının Nuru Salat-u Selam Senin üzerine olsun!
Ey Allah’ın Mahlukatının Hayırlısı Salat-u Selam Senin üzerine olsun!
Ey Öncekilerin ve Sonrakilerin Efendisi Salat-u Selam Senin üzerine olsun!
Hamd Alemlerin Rabbi Olan Allah İçin

Araştırmamda SALA’nın peygamberimize selam ve salavat, bir ilan duyuru olduğunu öğrendim. Ancak sözlerdeki anlamda “Bugün Cuma Cuma namazına hazır olun veya bu gün cenaze var, bugün ramazan günüdür gibi bir açıklama bulamadım” Din adamlarımızın bu konuda bilgi vermelerini bekliyorum.

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 1 YORUM
  1. Ekrem TELLİ dedi ki:

    Değerli kardeşim,emeğine teşekkürler,gönlüne sağlık.

BİR YORUM YAZ

Kişi Doğrulama Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.